12.SINIF DİL VE ANLATIM DERSİ ORTALAMA YÜKSELTME VE SORUMLULUK SINAVI SORULARI

1-         Konferansın tanımını yazın. (10 P)

2-         Okuduğunuz ve dinlediğiniz konferansların ortak özelliklerinden beş tanesini belirleyiniz. (15 P)

 3-   

     Aziz dinleyicilerim,
Pek az şair Yunus kadar isimsizin biraz ötesinde yaşamıştır. O, hüviyeti kolayca nüfus kâğıdına sığmayanlardandır. Dün, hakkında adından, şeyhinin adından, doğduğu söylenilen yerlerden, birkaç muasırından başka bir şey bilmiyorduk. Bugün ise elimizde Fuad Köprülü’nün çalışmalarından başlayarak bize bir yığın çok sarih bilgi veren çeşitli metotlarla yazılmış bir kütüphane dolusu araştırma ve tahlil var. Fakat Yunus bu bilgilerin hemen hepsini adeta inkâr etmekten hoşlanır. Aşk meydanına soyunurken fâni varlığını sanki bırakmış gibidir. O Türkçenin içinde uçan bir yıldız olmayı, öyle görünmeyi tercih etmiştir…

                                                                            Ahmet Hamdi Tanpınar – Edebiyat Üzerine Makaleler

a)         “Yunus Emre” konferansında dilin ağırlıklı olarak hangi işlevde kullanıldığını yazınız. (5 P)

b)         Konferansın genelinden yola çıkarak konferansta hangi anlatım türlerinin kullanıldığını belirtiniz. (5 P)

4-         Okuduğunuz, izlediğiniz ve incelediğiniz açık oturumları göz önünde bulundurarak açık oturum başkanının görevlerini belirtiniz. (10 P)

5-         Okuduğunuz, dinlediğiniz ve incelediğiniz konferanslardan hareketle hangi konularda konferans verilebileceğini belirtiniz. (5 P)

6-         Okuduğunuz, dinlediğiniz ve incelediğiniz konferanslardan hareketle iyi bir konferansçıda bulunması gereken özellikleri maddeler halinde yazınız. (10 P)

12.SINIF DİL VE ANLATIM DERSİ ORTALAMA YÜKSELTME SINAVI SORULARI

1. Aşağıdaki cümlelerin yanına bilgiler doğruysa “D”, yanlışsa “Y” yazınız.( 10 p. )

a) ( ) Öykücülüğü kendine meslek edinen ilk yazarımız Ömer Seyfettin’dir.

b) ( ) *Romanları etkilendikleri akıma göre (üslup bakımından) "romantik roman, "gerçekçi roman", "doğalcı roman", "estetik roman", "izlenimci roman", "dışavurumcu roman", "yeni roman" şeklinde sınıflandırabiliriz.

c) ( ) Bir romanda anlatıcının bakış açısı olay örgüsü içinde değerlendirilir.

ç) ( ) Romanlarda olay örgüsünden oluşan parçalar olay halkasını oluşturur.

d) ( ) Edebiyatımızda realizmin etkisinde ve teknik yönden ilk başarılı roman örnekleri Cumhuriyet Döneminde verilmiştir

e) ( ) Tanzimat dönemi romanlarında konular genellikle ülke sorunları ve yerli hayattan seçilirken Millî Edebiyat döneminde alafrangalık, cariye ve esirlik gibi konulara ağırlık verilmiştir.

f) ( ) Tanzimat Dönemi romanlarında olay örgüsünde rastlantılara sıkça yer verilir, romantizmin etkisiyle kişiler genellikle tek yönlüdür; Servet-i Fünun ve Millî Edebiyat Döneminde ise olayların akışında rastlantılara pek yer verilmeyip gözleme önem verilmiştir

g) ( ) Tanzimat ve Servetifünun dönemi roman ve hikâyelerinde genellikle uzun tasvirler, süslü bir dil kullanılırken Millî Edebiyat ve Cumhuriyet Dönemi roman ve hikâyelerinde daha sade bir dil kullanılmıştır.

h) ( ) Olaya dayalı metinlerde, olay örgüsü ve temanın oluşması için sadece “mekân” yeterlidir.

ı) ( ) Roman ile öykü arasındaki en önemli fark, romanda kişi, zaman ve mekâna bağlı olarak olay örgüsünde ayrıntıya inilmesidir.

2. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun biçimde doldurunuz. (10 p.)

Öykü, bir tür olarak karakteristik özelliklerini ancak 19. yüzyılda romantizm ve realizm akımlarının yaygınlaşmasıyla kazanmıştır. Dünya edebiyatında bu tür başlıca iki kolda ilerlemiştir. .................... veya …………….. de denilen hikaye çeşidinin kurucusu Fransız yazar Alphonse Daudet (Alfons Dode) ve ……………………………………….’ tır. ......................... hikâyesinin temsilcisi ise Rus yazar ................................. ‘dur. Bizde, destanlar, halk hikâyeleri ve masallarla eski bir temeli olan bu tür, XIV ve XV. yüzyılda “Dede Korkut Hikâyeleri” ile çağdaş hikâye tekniğine yaklaşmıştır. Millî kültürümüzün önemli parçalarından "Dede Korkut Hikâyeleri", "destanlar" ve "halk masalları" nı saymazsak, Avrupaî tarzda ilk hikâyeler, ..................................döneminde görülür. Basılan ilk hikâye kitabı, Emin Nihat'ın "Müsameretname"sidir. Bu kitapta toplanan hikâyelerin kuruluşu, işlenişi "Binbir Gece Masalları" na benzer. XIX. yüzyılda Tanzimat’la gelen yeniliklerle birlikte Batılı anlamda ilk örneğini ....................................... “Letaif-i Rivayet ( söylene gelen güzel şeyler ) adlı eserini yazarak vermiş; “Kısadan Hise” ile bu türü geliştirmiş, ..........................................., ise “Küçük Şeyler” adlı eseriyle modern hikâyeyi oluşturmuştur. Bağımsız bir tür olma özelliğini ise Milli Edebiyat döneminde .........................................’le kazanmıştır. Bizim edebiyatımızda Ömer Seyfettin ............................ hikâyesinin, Sait Faik Abasıyanık ve Memduh Şevket Esendal ise ............................ hikâyesinin en önemli temsilcileri olarak edebiyat tarihimizdeki yerini almıştır.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

3.         Geldi ölümlü yalan, gitti ölümsüz gerçek;     Siz, hayat süren leşler, sizi kim diriltecek?

Kaf dağını assalar, belki çeker de bir kıl!      Bu ifritten sualin, kılını çekmez akıl!

Sakarya; saf çocuğu, masum Anadolu'nun,   Divanesi ikimiz kaldık Allah yolunun!

Sen ve ben, gözyaşıyla ıslanmış hamurdanız; Rengimize baksınlar, kandan ve çamurdanız!

Akrebin kıskacında yoğurmuş bizi kader;     Aldırma, böyle gelmiş, bu dünya böyle gider!

Bana kefendir yatak, sana tabuttur havuz;    Sen kıvrıl, ben gideyim, Son Peygamber Kılavuz!

Yol onun, varlık onun, gerisi hep angarya;    Yüzüstü çok süründün, ayağa kalk, Sakarya!..

NECİP FAZIL

Ben yanmasam sen yanmasan biz yanmasak, nasıl çıkar karanlıklar aydınlığa.

Hava toprak gibi gebe. Hava kurşun gibi ağır.

Bağır bağır bağır bağırıyorum. Koşun kurşun eritmeğe çağırıyorum...

NAZIM HİKMET

Yukarıda verilen iki şiiri yazarlarını da göz önüne alarak vermek istediği mesajlar açısından değerlendiriniz.(8p)

4) Egzistansiyalizm(Varoluşçuluk)akımının özellikleri ve temsilcilerini yazınız.?(10p)

5) Nazım Hikmet Ran’ ın edebi kişiliği hakkında bilgi verip ve sanatçının beş eserinin adını yazınız. (10p)

6) Dağda dolaşırken yakma kandili

Fersiz gözlerimi dağlama gurbet

Ne söylemez akan suların dili

Sessizlik içinde çağlama gurbet

a) Yukarıdaki şiiri biçim özelliklerine (uyak düzeni,kafiye, redif, ölçü, nazım birimi) göre inceleyiniz. (8p)

b) Temasını bulunuz. (2p)

7) Aşağıdaki eserlerin karşısına yazarlarını yazınız. (10p)

Düşten Güzel

Koçyiğit Köroğlu

Rahatı Kaçan Ağaç

Bir Adam Yaratmak

Canavar

Mona Roza

Göğe Bakma Durağı

Sizin Hiç Babanız Öldü mü?

Mendilimde Kan Sesleri

Danaburnu

8) Mavi Akımı ve bu akımın temsilcileri hakkında bilgi veriniz. (9p)

9) İkinci Yeni akımı hakkında bilgi verip bu akımın temsilcilerini yazınız. (15p)

10) Toplumsal Gerçekçilik akımı ve bu akımın temsilcileri hakkında bilgi veriniz. (8p)

12.Sınıf Türk Edebiyatı Ortalama Yükseltme ve Sorumluluk Sınavı

12.Sınıf Türk Edebiyatı Ortalama Yükseltme ve Sorumluluk Sınavı

ZEYTİN

Sina ile tuz dağında zeytin

hakkında konuşuyorduk: bir tek

olsun zeytin yetiştirseydik bunca

söz yerine! Suyun hakkı için

ve kara gözlerinin hatırına, dilde

çoğalan zeytin, tuza değil ekmeğe

değil söze kardeş duruyordu, ruzgar

bu akşam tuzdan bir bir sofra kuruyordu,

söz ile zeytin arasında: yoklukta

buluşmanın gerekliği gibi duyuyordu

kardeşlik! Hiç kıtsalınız yoksa

kardeşlerinize bakın kardeşlerim!...

            Haydar ERGÜLEN

S1. Bu şiirde ahengi sağlayan öğeler nelerdir, şiirde gösteriniz

S2. Bu şiir hangi dönem şiir geleneğine ait olabilir?

S3. İmge ve anlam bakımında bu şiir kendinden önceki hangi akımla ilişkilendirilebilir? Neden, açıklayınız.

S4. Haydar Ergülen fikir ve edebi yönü hakkında şiirden de yararlanarak beş özellik yazınız

S5. Halk şiirinin genel özelliklerini maddeler halinde yazınız. (BEŞ ÖZELLİK)

S6. Aşağıdaki boşlukları doğru bilgilerle doldurunuz.

•             XX.yy. halk şiirinde Aşık Veysel, Aşık Çobanoğlu, Mahzuni gibi şiirlerini…………….eşiliğinde besteli olarak söyleyen şairlerin yanında geleneğe bağlı kalmayan bazi şiirleri başkaları tarafından bestelen………………………………… gibi şairler de yetişmiştir.

•             1980 sonrası Türk şiirinde biçim ve ölçü bakımından …………………… ve …………………. Şiiri geleneğine dönüş yapılmıştır.

•             İkinci yeni sonrası toplumcu şiirde biçimden daha çok ………………………… önem verilmiştir.

S7. Aşağıdaki bilgilerin karşısına bilgiler doğru ise (D) yanlış ise (Y) yazınız.

•             Cumhuriyet dönemi şiirdinde geleneksel konuların yanı sıra güncel konulara da yer verilmiştir( )

•             Cumhuriyet dönemi şairleri şiirlerinde yapısal yenilikler yaparak geleneksel biçim ve türlerden uzaklaşmışlardır.( )

•             XIX. Yy. halk şiirinde olduğu gibi XX. Yy. şiirinde de divan şiiri etkisi görülür. ( )

•             Milli edebiyat geleneğini sürdüren şairler hitabet uslubunu kullanmışlardır. ( )

•             Aşık Veysel, M. Çobanoğlu ve Aşık Ömer XX. Yy. şairidir. ( )

12.Sınıf Türk Edebiyatı Ortalama Yükseltme ve Sorumluluk Sınavı

12.Sınıf Türk Edebiyatı Ortalama Yükseltme ve Sorumluluk Sınavı

(1)“Ben ki toz kanatlı bir kelebeğim,       (2)"Hoşça bak zâtına kim zübde-i âlemsin sen

Minicik gövdeme yüklü kafdağı,                     Merdüm-i dîde-i ekvân olan âdemsin sen

Bir zerreciğim ki , arş' a gebeyim,                                                                          Şeyh Galib

Dev sancılarımın budur kaynağı!”                 (3)“Evreni içinde gizleyen özneyim ben”

      Necip Fazıl KISAKÜREK                                                             Hüseyin ATLANSOY

1.            Üç metni muhteva(Konu) yönünden yönünden inceleyiniz.

a.            Temalarını bulunuz,

b.            Tema benzerliğinin sebebini açıklayınız.

2.            “Uyandım baktım ki sabah

                Güneş vurmuş içime

Kuşlara yapraklara dönmüşüm

Pır pır eder durur, bahar rüzgarında” dizelerinde Orhan Veli’nin şiirine özgü aşağıdaki niteliklerden hangisine kesinlikle örnek gösterilebilir? (Doğru seçeneği gösteren harfi yuvarlak içine alıp karalayınız.)

A) Edebi sanatlara yer vermemesine

B) Nükteli bir söyleyişi yeğlemesine

C) Doğa betimlemesine başvurmasına

D) Ölçü ve uyağa öem vermemesine

E) Toplumsal sorunlara değinmesine

3.            ……………………………’nin ilk şiirlerinde duygusal, bireysel, romantik bir tutumu vardır. Anlatımı lirik, dili durudur. Daha sonraki şiirleri asıl şiirlerinin şaşırtıcı öncüleridir. O sıralarda etkilendiği gerçeküstücülerin şiirleri gibi ölçüsüz ve uyaksızdır. Geleneksel şiirle, edebi sanatlarla, şairanelikle, ölçü ve uyağın sağladığı mekanik ahenkle her türlü bağı koparmıştır. Her türlü sözcüğün şiire girebileceğini göstermiştir. Kimi şiirlerinde bir alay sezilir.

4.            ………………………….. dergisindeki yazarların temel düşünceleri, yazı dilini konuşma diline yaklaştırmaktı. Bu amaçla İstanbul ağzı örnek alındı. Tamlamalar sadeleştirildi; Türkçeleşmiş yabancı sözcüklere pek dokunulmadı. Bu yolla yepyeni, pırıl pırıl bir Türkçe doğdu. Böylece Osmanlıcadan ulusal dile bir geçiş sağlandı.

5.            Aşağıdaki cümlelerdeki bilgiler doğruysa yanındaki boşluğa D, yanlışsa Y yazınız.

A) Hayriyye, 17. yy. şairlerinden Nabi'nin mesnevi biçiminde yazdığı, öğüt veren, didaktik bir eserdir( )

B) Cihannüma yazarı Kâtip Çelebi, batılı anlamda bilime değer veren ilk düşünürlerimizdendir. ( )

C) Realizm ve Natüralizim roman ile hikâyede, Pamasizm ise şiirde gerçekçilik demektir.             ( )

D) H. Rahmi Gürpınar, tiyatro ve romanlarında Anadolu halkının törelerini, inanışlarını, dilini alaysamalı bir anlatımla vermiş Tanzimat dönemi yazarlarımızdandır. ( )

E) Cumhuriyet döneminde yetişen halk şairi Âşık Veysel'in şiirleri "Dostlar Beni Hatırlasın" adlı kitapta bir araya getirilmiştir. ( )

6.            “Şiir, öykü, roman, deneme ve edebiyat tarihi alanlarında yapıtlar vermiş, çok yönlü bir yazardır. Daha çok sembolist akıma girebilecek, ahenkli ve orijinal hayallerle yüklü şiirler yazmıştır. Hikâyelerinde insan ruhunun temeli saydığı bilinçaltına ve rüyalara geniş yer vermiştir. Romanlarında bu öğelerle birlikte, tarihsel, toplumsal konuları da ele almıştır.” Metninde tanıtılan yazar/şairin adını ve eserlerinden birinin adını yazınız.

7.            Aşağıdaki cümlelerdeki bilgiler doğruysa yanındaki boşluğa D, yanlışsa Y yazınız.

A) Orhan Veli ve arkadaşları uyağı şiir için gerekli olmaktan çıkardılar. ( )

B) İkinci Yeni şairleri şiirde anlama değil, söyleyişe önem verdiler.           ( )

C) Yedi Meşaleciler, "Sanat, sanat içindir." görüşüne bağlı kaldılar.          ( )

D) Toplumsal Gerçekçiler, özellikle köye ve köylü sorunlarına yöneldiler.( )

E) Beş Hececiler, şiirlerini sanatlı bir söy¬leyişle oluşturmuşlardır.            ( )

8.            “ I. Yedi Meşaleciler, Verlaine, Mallerme, Baudelaire gibi Fransız şairlerini önek almıştır.

II. Yedi meşaleciler, hece ölçüsünü kullanmışlar; ancak şiirimize biçim bakımından bir yenilik getirememişlerdir.

III. Garip şiiri temsilcileri , konuşma dilinin doğallığından yararlanmışlardır.

IV. İkinci Yeniler, ahlak, erdem, dürüstlük gibi konuları topluma benimsetmek için şiiri bir araç olarak görmüşlerdir.

V. Cumhuriyet döneminde aruz tümüyle bırakılmış, halk şiiri biçimleri ve serbest şiir yaygınlaşmıştır. “

Yukarıdaki cümlelerden hangisinde bir bilgi yanlışı vardır? Bularak bilginin doğrusunu aşağıya yazınız.

9.            “Edip Cansever, ………………………..………….; Orhan Veli, …………………………………………… edebi topluluğu içinde bulunmuşlardır. Cümlesindeki boşlukları uygun ifadelerle doldurunuz.

10.          “Sanki ben upuzun bir hikâye

En okunmadık yerlerimle” mısralarını ait olduğu edebi akımın özelliklerini düşünerek sizde uyandırdığı çağrışımlardan yararlanarak anlamlandırınız.

12.Sınıf Türk Edebiyatı Ortalama Yükseltme ve Sorumluluk Sınavı

12.Sınıf Türk Edebiyatı Ortalama Yükseltme ve Sorumluluk Sınavı Soruları

1.            Bir yayın organı olarak 1831’de çıkmaya başlayan …………………, resmî bir gazete idi. Daha sonra yarı resmî olarak 1840’ta İngiliz Churchill tarafından …………………… çıkarıldı. İlk edebî ve özel gazete ise 1860 yılında çıkarılan ……………………………..dir.

Yukarıdaki boşluklara sırasıyla hangi eser ya da sanatçı yazılmalıdır?(6)

2.            “İlk Türk romanını yazdı. Sefiller, Robinson çevirileriyle Batılı romanı tanıttı. Türk dili üzerine araştırmaları, sözlük ve ansiklopedi çalışmaları vardır.” Sözü edilen Tanzimat sanatçısı kimdir? (5)

3.            Aşağıdaki cümlelerde hangi edebi akımdan söz edildiğini cümlelerin karşılarına yazınız.(10)

a) Mısrada anlamdan çok sözcüklerin mısra içindeki sıralanışından doğan ritme

önem verilmiştir ………………

b) Şiirde gerçek değil, gerçeğin bizde bıraktığı etki anlatılmalıdır:………………………

c) Sanatçılar, eserlerinde kendi kişiliklerini gizlememiş, olaylarla ilgili duygu ve düşüncelerini belirtmekten

kaçınmamışlardır:………………………..

d) sağduyunun denetiminde kişinin soyluluğu, yüceliği ortaya konmak istenmiş; eğitici, öğretici amaç

güdülmüştür:………………………..

e) Sanatçı, anketler ve benzeri belgelerden yararlanarak gerçeğe varmak ister:…………………………..

4.            “Yapıtta esir ticaretinin sosyal yaşamdaki yeri gerçekçi bir biçimde anlatılır. Dilber isimli esir bir kızın dokuz yaşından başlayan ve türlü zorluklarla geçen yaşam mücadelesi gözler önüne serilir.” Sözü edilen eseri yazınız?(5)

5.            “…………… makalesinde Türk edebiyatının şiir ve düzyazı alanlarında yenileşmesi, öz kaynaklarına dönmesi gerektiğini savunan ………………………………………….., eski ile yeni arasında bocalar ve ………………………..adlı antolojisinde Arap, Fars ve Türk Divan şairlerinin şiirlerini toplar.”

Yukarıdaki boşluklara sırasıyla hangi eser ya da sanatçı yazılmalıdır?(6)

6.            “Ziya Paşa’nın hiciv türündeki kasidesidir. Ali Paşa’yı yermek için yazmıştır.” Sözü edilen eser hangisidir?(5)

7.            İbrahim Şinasi, Batı edebiyatı yolunda ilk örnekleri veren, Batılı türleri tanıtan, Tanzimat edebiyatının kurucularındandır. Yazarın ilk örneğini verdiği türlerden veya Türk edebiyatında yaptığı yeniliklerden üçünü yazınız.(6)

8.            “Gazeteci, şair ve yazardır. Divan Edebiyatı geleneğinden kurtulamamıştır. Uyak tartışmasında, ‘göze göre uyak’ anlayışını savunmuştur. Ateşpare, Şerare, Füruzan, Sünbüle adlı şiir kitapları vardır.” Sözü edilen Tanzimat II. Dönem sanatçısı kimdir?(5)

9.            Namık Kemal’in tiyatro eserlerini yazınız.(10)

10.          “Realizmin etkisiyle yazılmıştır. Batı hayranlığı yolunda düşülen gariplikleri eleştirir. Roman kahramanı Bihruz Bey, alafranga züppe tipine örmektir.” Sözü edilen eseri ve bu eserin yazarını yazınız.(6)